Şifre Entropisi Nedir? Bit Cinsinden Parola Gücü Nasıl Hesaplanır?
Bilgi teorisi, Claude Shannon entropi formülü, karakter havuzları ve şifre kırılma süresi hesaplama matematiği.
Bilgi Teorisinde Parola Entropisi Nedir?
Kriptografide ve bilişim güvenliğinde entropi, bir şifrenin bir saldırgan için ne kadar tahmin edilemez ve rastgele olduğunun ölçüsüdür. Entropi birimi bit olarak ifade edilir.
Bir parolanın bit entropiye sahip olması demek, bir saldırganın kaba kuvvetle (brute-force) tüm olasılıkları tüketebilmek için adet deneme yapması gerektiği anlamına gelir. Ortalama olarak doğru şifreyi bulmak ise bu alanın yarısını () denemeyi gerektirir.
Temel Formül ve Matematiksel İspat
Bir parolanın uzunluğu ve her bir karakterin seçildiği havuzun boyutu olsun:
Yaygın karakter havuzu boyutları ():
- Yalnızca rakamlar (0-9):
- Küçük harfler (a-z):
- Büyük + Küçük harfler (A-Za-z):
- Alfasayısal (A-Za-z0-9):
- Tam ASCII (Harf + Rakam + 32 Sembol):
Bu formül yalnızca her karakter rastgele ve bağımsız seçildiğinde (CSPRNG tabanlı bir oluşturucunun yaptığı gibi) geçerlidir. Yaz2024! gibi insan tarafından seçilmiş bir şifre aynı karakter türlerini kullansa da öngörülebilir bir kalıba uyduğu için gerçek entropisi çok daha düşüktür.
Örnek Hesaplama
12 karakterlik tam ASCII bir şifre:
Bu şifre için toplam anahtar uzayı:
Donanım Gücü ve Kırılma Süresi Hesaplama
Kırılma süresini doğru hesaplayabilmek için saldırganın elindeki hesaplama gücünü bilmek gerekir:
- Hızlı Hash'e Çevrimdışı Saldırı (NTLM / MD5): Tek bir üst seviye GPU saniyede 100 milyar () mertebesinde hızlı hash deneyebilir; birden fazla GPU'lu sistemler bu hızı katlar.
- Yavaş Anahtar Türetme Fonksiyonuna Çevrimdışı Saldırı (Argon2id / bcrypt): Bellek-yoğun (memory-hard) algoritmalar GPU paralelleştirmesini zorlaştırır. Parametrelere bağlı olarak saniyede yalnızca 10.000 () civarı deneme yapılabilir.
- Web Oturumu (Online Brute-force): Web uygulamaları genellikle IP başına rate-limiting uygular. En agresif kısıtlanmamış senaryoda bile saniyede en fazla 100 istek () yapılabilir.
Kırılma Süresi Tablosu (en kötü durum: saniyede denemeyle tüm alanın taranması)
- 40 bit: saniye (Anında kırılır)
- 55 bit: saat (yaklaşık 4 gün)
- 65 bit: yıl
- 80 bit: yıl (Kırılması pratik olarak imkansız)
- 100 bit: milyar yıl (Kozmolojik ölçekte güvenli)
Saldırgan ortalamada bu sürelerin yarısında başarılı olur. Her ek bit işi iki katına çıkardığı için şifreyi uzatmak gücü artırmanın en etkili yoludur.
Güçlü Parolanızı Hemen Oluşturun
Cihazınızın Web Crypto motoruyla sıfır log ve sıfır veri transferi.